Naszyjniki były noszone od zarania dziejów spełniając przeróżne funkcje. Oczywiście podstawową funkcją naszyjników była ozdoba, ale czasem biżuteria tego typu spełniała tez zupełnie inne funkcje. Przykładem tego typu mogą być magiczne naszyjniki, noszone przez czarownice w zamierzchłych czasach. Wykonane z przeróżnych kamieni srebra lub złota naszyjniki magiczne, zwykle posiadały różnego rodzaju symbole związane z czarami i magią. Najczęściej spotykanym symbolem był pentagram – symbolizujący boginie Dianę, oraz sierp księżyca. Liczne satanistyczne symbole zdobiące naszyjniki czarownic były nie tyle piękne, co mroczne i czasem przerażające. Tego typu naszyjniki magiczne były używane przez różnego rodzaju szamanów, wróżbitów i innych ludzi związanych z czarna magią. Magiczne naszyjniki mogą również mieć charakter amuletów noszonych na szczęście, albo chroniących przed złymi duchami, czy chorobą. Według ludowych przypowieści , niektóre kamienie mają szczególna moc i niezwykły, zbawienny wpływ na nasze zdrowie. Dlatego jednym z ulubionych wisiorów zdobiących naszyjniki są oprawione w srebro bursztyny, którym właśnie taka moc jest przypisywana. Zawieszone na szyi noszono w średniowieczu tak zwane relikwie, czyli na przykład fragmenty ciała zmarłych świętych, oprawione z złoto, lub inne, zwykle oczywiście fałszywe relikwie, sprzedawane na ogół przez pątników wracających z pielgrzymki do ziemi świętej.
Naszyjniki pełnia też do dziś funkcje religijne. Noszone na łańcuszkach medaliki lub krzyże symbolizują związek noszącej je osoby z wiarą katolicka. Rodzajem religijnego naszyjnika jest też różaniec, którego ogniwa służą do odmawiania modlitw. Różańce wykonywane z drewna, drogich kamieni, czy innych tworzyw, znane były i noszone odkąd zapanowało chrześcijaństwo i trwa do dzisiaj. Każde dziecko w chwili przystąpienia do Pierwszej Komunii Świętej otrzymuje taki różaniec, który zwykle przechowuje jako cenną pamiątkę przez całe życie.
Wielkie i ciężkie wisiory pełniły też czasem funkcję symboliczną – symbolizowały pozycje noszącej je osoby lub funkcję, jaką ta osoba pełniła. Dawniej rajcy miejscy nosili długie grube, złote łańcuchy, będące symbolem ich władzy. Dzisiaj łańcuch taki nosi każdy sędzia podczas prowadzonej przez siebie rozprawy, czy urzędnik stanu cywilnego, gdy udziela ślubu.